Mautam (2008-2009) Cawlcanghnak le 2015 Hakha Puicimh Hartuar Bomhnak kong: Sang Hre

Tulio cu thimnak kong a si caah minung tampi nih Dr. Sa Sa nih mautam bomhnak le Hakha puicimh hartuar bomhnak kongah min thatnak an pek ngai. Ni hin ni tiang a cawlcanghnak ah uar a um. Ahlei khun in Mara lei kan unau a si caah ka fak khun. Asinain, tuchan cu information chan a si caah thil a cang mi pawl hi zapi caah theih awk a tha mi cu langhter awk a si ko.

Mautam bomhnak kong le 2015 Hakha hartuar mi bomhnak kong hi zei maw zat cu ka tal le ka theih ve caah a tanglei hna hi ka rak langh ter. 2015 Hakha puicimhnak ah hin USA le Australia Chin miphun nih $$ million tluk deng Chin ram ah kan tlun ter. A cheu nih cun million leng hmanh a si lai a ti mi an tam ngai. Khah a tanglei Facts hna hi zoh hna uh sih.

1. 2008 -2009 ah Matu, Mara le Paletwah areas hrawng khi a hlei bik in mautam ruangah mangtam a chuak. Ramkip kal in bomhnak a rak kawl mi hi CNF/A le CHRO an si. Avoikhat nak bik Chin miphun sin ah mah mautam theihhngalh nak program an rak tuah hi Malaysia ah a si. Mautam concert cu ro pui tak in tuah a rak si. Hall hmanh an rak i tlum lo.

Malaysia ralzam mipi zong nih tangka thazang tampi an rak chuah. A rak tam ngai ngai. CNF/A hruainak le CRC tawlrelnak in rak tuah a si. CNF kan lutlai pakhat la bang cu a ri deuh i mi he ai sik vuak ca’h a min zong achia phah. Australia zong ah mautam bomhnak concert an rak tuah. Australia Chin mipi tampi nih thazang an chuah.

US lei zong nih thazang tampi an chuah pi lai ka zumh. Mah lio ah Dr. Sa Sa min hi kan Chin communities le society ah kan rak thei bal lo. A mah pumpak 2011 Malaysia a ret ah ai chim an ti le ka khuaruah a rak har ngai. Mah hnu cun mi zei dah a si kha tha tein ka rak hlet.

2. 2015 Hakha puicimh lio ah Australia Chin miphun zong fak taktak in kan colcang. Australia Chin Relief Committee (ACRC) tiah min rak bunh a si. Community upa ka si rih lo nain mah cawlcanghnak ah Secretary an ka thim caah ka University kai cuahmah mi Semester ngol bak in ka rak tal pi hna. Australia in AUD $400,000 a chuak.

Avoikhatnak bik tangka kan tlunter hi HRC (Hakha Rescue Committee) sin ah kan rak tlunter nain kan duh le herh ning in information a kan pek khawh ti lo caah kan zum ti hna lo i direct in palai ah kan nau pa Ram Tin Thei kha committee lungtling tein kan thlah. Kawlram a phak hnu ah direct in Mandalay ah Saya Thawng Hmung sin in tangka kan kuat i ihphah, buan le a dang pawl ting 70 man leng a cawk i Hakha a kai pi.

Tangka fang zong in a hlei mi kha hartuar taktak mi chungkhar hna kan bomh rih hna. ACRC nih bomhnak kan tlunter mi areas hna cu Kalaymyo area, Paletwah, Senthang le Lautu area tiang in bomhnak kan rak tlun ter. Atu Hakha Thar ai thial mi hna caah bawlung ground cawhnak silo Hall saknak ah $100,000 kan bomh hna. Australia mipi nih pek mi a si. Zei ah an hman le hman lo tu cu zei hmanh an kan theih ter ti lo caah ka thei ve ti lo.

HRC le NGOs kip emails group biaruahnak ah update tete an kan shared theo tawn. ACRC nih Australia Cozah lei kan nor ve hna i cahmai 28 tluk report kan tial i Foreign Minister Julia Bishop sin ah kan rak ap. Atu lio Minister for Housing nih a rak kan tan pi. Kan ca zong a mak bak nih Julia Bishop cu Sydney a offfice a va pek. Cozah nih $1.5 million bomhnak a pek mi cu direct bak in a thaizing ah $2.5 million a kai ter. Chin mi kan mah thawng in ti khawh bak a si.

Bomhnak an pek chep mi thawng kha media release an tuah hlan ah an kan chimh. $1 million a chep than lai le Chin ram zong ah tam deuh funds a kal ter ko lai tiah tulio Minister for Housing nih khin a rak kan chimh. Bomhnak tangka tu cu World Vision, Oxfam le WFP sin in an kal ter lai tiah an kan ti.

Mah lio ah Hakha hartuar bomhnak kong ah HRC lei kam in update le news peknak ah hman mi email group ah an kan khumh. Information sharing an kan tuah theo. Hakha ah bomhnak a tlung mi le thawngpang cu hrelh loin ka rak doi. Mah lio ah Dr. Sa Sa nih bomhnak a pek nak hna ti kong hi kan thei bal lo.

Tutan thimnak kong ah Dr. Sa Sa nih mautam bomhnak le Hakha hartuar mi bomhnak a pek ti mi thawng hi tam ngai te ka theih. Hakha lei um le lungfim upa pipi nih an chim a tam ngai caah kan mah Australia Chin mipi zong nih Hakha puicimhnak kong ah kan cawlcanghnak kong hi langhter awk a si ko tiah ka ruah.

Biahal ding a um mi tu cu: acunglei ka langhter mi Australia Chin mipi tluk hin Dr. Sa Sa nih Hakha puicimh hartuar mi caah bomhnak a pek hna maw? A pek hna ahcun zei zah? Zei bantuk pawl dah bomhnak a pek hna? Keimah lawng siloin ramleng mipi tampi nih an thei lai ka zum lo. Cucaah, Dr Sa Sa nih Hakha puicimhnak ah bomhnak a pek ti cu details in van tial kho ve uh law a tha hnga.

Kan mah Australia nak in CBCUSA nih tam deuh an pek hna ti kan theih. Cucaah, US le Australia Chin mi nih $$ million deng mang kan Chin ram har tuar mi hna caah bomhnak kan tlunter. Dr. Sa Sa nih a mah pumpak in bomhnak a pek mi cu a um hrim ko lai. Kan theih lo bia a si kho.
Pakhat le pakhat i thangchiat nak siloin kan tuah le tuan mi thil (FACTS) langhter tu hi a tha bik ko rua tiah ka ruah.

Note: Lai mi cu $100 kan ngei ah a $1000 a ngei bantuk in a holh kho mi, a chim kho mi kan si. Cucaah, pakhat le pakhat i chek cu kan hau deuh ko rua hna tiah ka ruah.