KAN DOH MI RAL AA KHAT RUANG I MIPI KAN LUNG RUALNAK HI A DIK MI LUNG RUALNAK TAKTAK ASI LO

Kum 70 chung Kawlram tuanbia ah tutan bantukin Mipi Lungrualnak a rak um bal lo. Zeicahdah kan lung aa rual khawh dih ti ahcun kan doh mi Ral (M.A.H Ralkap țhalo) aa khat caah asi. Ralkap chungah phungtluk bia a um. (Ka ral i a ral cu ka hawi asi) ti asi.

A mah belte ral dohmi aa khat ruang i lungrualnak hi a dik mi le a hmun mi lungrualnak taktak cu asi rih lo ti hi Chinmi nih kan theih i kan i ralrin a herh. Tahchunhnak tete ka lak hmanh lai. American hruaimi Democracy Phu le Soviet Rusia hruaimi Communist phu cu ui le mee bang aa ral bakmi an rak si.

Ka ral i a ral cu ka hoi asi ti bantukin German Nazi (Hitler) doh awk ah American le Soviet Rusia cu hoikomhnak an tuah kho. Hitler Nazi ral cu aa khat ko caah ral le ral arak simi American le Soviet Rusia cu Kawi ah an cang. Asinain Nazi ral a dih tik ahcun American le Rusia cu ui le mee bang an i ral (do) țhan. Atutiang an i seh ko hih.

China-Japan Raltuknak (Second Sino Japanese War) kong kan zoh ta lai. Cu lio ahcun Tuluk ram cu Chiang Kai Shek (Kuomintang KMT) Party nih an rak uk hna. 1927 ah Moa Zedong hruaimi (Communist party of China CPC) nih Chiang Kai Shek cozah cu hraimtlaih in an doh caah ram chung ral (civil war) a tho. An mah le an mah an i thah cuahmah lio 1931 ah Japan nih Tuluk ram lakding in an rak lut ve. Japan ral (Common Enemy) doh awk ah Chaing Kai Shek le Moa Zedong cu an i fonh.

1937 December 25 ah (Second United Front) tiin ralkap an dirh i Japan cu an rak doh ți hna. Ral le ral asimi zong Japan ral dohnak ahcun an ikom tinak asi. 1945 September ah Japan ral adih bak in Koumintang le Communist cu an kuai i an mah le an mah an i kap țhan. A donghnak ahcun Communist pawl nih an tei hna. Chiang Kai Shek (Koumintang) zong Taiwan tikulh ah an zaam i ramthar an tla ve.

Atu lio te cu Kawlram Miphun dihlak kan lung aa rual lio asi. Kan doh mi M. A. L Ralkap țhalo kan tei hnu (Post Military Regime) ah zeidah a cang te lai. Kanmah le kanmah lila ral ah kan tla khomi asi. CRPH/NUG lila zong kan ral ah a tla kho țhan. Kawl siseh Rakhine siseh cun a dangdang miphun zong kan ral ah an cang kho țhan mi ansi hna.

Cucaahcun Chinmi nih fimkhur tein cawlcangh thiam kan hau. Ralring tein khuaruah cia kan hau. A bik in Chinmi dihlak kan lung i funtom a herh tuk cang. Chinram humhimnak caah ramkhel in siseh, hriantlai in siseh kan țhawn le kan cak a herh tuk cang.

Chinmi nih tutan ah Lungrualnak le Țhawnnak (power) kan ser khawh lo ahcun hmailei caan cuanh ah țih a nung ko. Hraimtlai phu CNA, CDF, CNDF etc.. a phunphun an um ko lai. Mipi nih dirpi hna usih. …Tutan Kawl Ralkap kan teinak nakin kan tei hnu i a chuak ding mi thil kong ah Chinmi i READY cia hna usih. Crd: Israel R. Thang